Home ታሪክ ስለ ደብረ ፀሐይ ቍስቋም ቤተመንግስት ግቢ ያውቃሉ?

ስለ ደብረ ፀሐይ ቍስቋም ቤተመንግስት ግቢ ያውቃሉ?

0
ስለ ደብረ ፀሐይ ቍስቋም ቤተመንግስት ግቢ ያውቃሉ?

አገራችን ኢትዮዽያ የብዙ ታሪክ እና ቅርስ ባለቤትብት ሆንም፣ ባገራችን ለታሪክ እና ቅርስ በተሰጠው ዝቅተኛ ትኩረት እና አነስተኛ ግንዛቤ ምክንያት፣ ታሪካዊ ይዘታችውን አና ምጣኔ ሃብታዊ ጠቀሜታቸውን ቀስበቀስ አያጣን መተናል።

ደብረ ፀሐይ ቍስቋም ከጎንደር ከተማ በስተ ስሜን ምዕራብ ወጣ ብሎ በሚገኘው ደብረ ፀሐይ የተባለ ተራራ ላይ የተሰራ ቤተመንግስት ግቢ ነው። ደብረ ፀሓይ ቁስቋም በእቴጌ ምንትዋብ፣ ከ1725 ዓ.ም. እስከ በ1738 ዓ.ም. ተገንብቶ የተጠናቀቀ ሲሆን ዙሪያው በግምብ የታጠረና በ8 እንቁላል ቅርፅ ግንቦች የተከበበ ነው። ግቢውን ሰንጥቆ የሚያልፍ ግምብ ደብሩን ለሁለት ሲከፍል አንዱ ጎን ቁስቋም ማርያም የተባለውን ቤተክርስቲያን ሲይዝ ሌላው ጎን ደግሞ የብርሃን ሞገሴን (ምንትዋብን) ቤተመንግስት፣ ስዕል ቤት የተባለውን የምትጸልይበትን ክብ ጸሎት ቤት፣ እንግዶች መጋበዣ ዕልፍኝ፣ ሰፊ የሰራተኞች ግምብ፣ የጄምስ ብሩስቤተ-መጻሕፍት ተብሎ የሚታወቀው ግምብና ለልዩ ልዩ ግልጋሎት የተመደቡ እንቁላል ግንቦችን ይይዛል። ደብረ ፀሐይ በተመሰረተበት ዘመን የራሱ ጉልት የነበረው ሲሆን ይኼውም በእብናት፣ በለሳ እና አርማጭሆ ተሰባጥሮ ይገኝ ነበር፤ ስለሆነም 260 ቀሳውስትን በስሩ ያስተዳድር ነበር፡፡

ደብረ ፀሐይ ቍስቋም ማርያም ለምሳሌ በጊዜው 360 መስታዎቶች የነበሩት፣ በቀይና ሰማያዊ ሃር አልባሳት ያሸበረቀ፣ እንደ ደብረ ብርሃን ስላሴ በጥሩ ኪነት የተዘጋጀ፣ ከወርቅና ከብር የተሰሩ የቤተ ክርስቲያን ማገልገያወች የነበሩት፣ በጊዜው የተደነቀ ቤተ ክርስቲያን ነበር።

ግቢው ሦስት ጊዜ ጉዳት ደርሶበታል። በመጀመሪያ በ1858፣ ዓፄ ቴዎድሮስ መቅደላ ሊያሰሩት ላሰቡት ቤተ ክርስቲያን ከቤተክርስቲያኑ የተለያዩ ንዋያትን መውሰዳቸው ነበር። ሁለተኛው ጉዳት የደረሰው በ1870ወች፣ የሱዳን ደርቡሾች ግቢውን በእሳት በማጋየት ያደረሱት ዋናው ጉዳት ነበር። በዚህ ቃጠሎ ቁስቋም ማርያም እንዳለ ሊቃጠል ችሏል። በ1932ዓ.ም. የጣሊያን ጦር በአውሮፕላን ቦምብ ስለጣለበት፣ እንዲሁ ተጨማሪ አደጋ ደረሰበት። ስለሆነም በአሁኑ ወቅት ብዙ ጉዳት ሳይደርስበት ከሞላ ጎደል ተርፎ የሚገኘው አጥሩና እልፍኙ ነው።

በአውሮፓ አንደዚህ አይነት ታሪካዊ ቦታዎች ከትውልድ ትውለድ ተጠብቀው ሲሸጋገሩ አና ከፍተኛ የቱሪስት መስብ ሆነው ገቢ ሲያስገኙ ሳይ ፣ ምነው ያገሬ መንገስታት ልብ ገዝተው ፣ አርቆ ማሰብን ለምደው ፣ ጥንታዊ ስልጣኔን ጠብቆ ከማቆየት ባሻገር ታሪካዊ ቅርሶችን በትውልድ መካከል ጠበቀው በማስተላለፍ ከፍተኛ የገቢ ምንጭ ማድረግን ቢማሩ ብየ አመግኛለሁ ‘በእጅ ያለ ወርቅ እንደ መዳብ ይቆጠራል’ እንዲሉ በጣም በዙ ታሪካዊ ቅርሶቻችን ባግባቡ ባለመያዛቸው ታሪካዊ ይዘታችውን አና ምጣኔ ሃብታዊ ጠቀሜታቸውን ቀስበቀስ አያጣን መሆኑ ያሳዝናል ።

ታሪካዊ ቅርሶቻችንን በመጠበቅ ምጣኔ ሃብታዊ ጠቀሜታቸውን እናሳድግ!!

ምንጭ:- – Monti, Augsto,I castelli di Gondar , Societa Italiana Arti Grafiche Editrice, Rome 1938